ZMIANY W PRAWACH PRACOWNIKA – JAWNOŚĆ PŁAC

ZMIANY W PRAWACH PRACOWNIKA – JAWNOŚĆ PŁAC

Unia Europejska wpadła na nowy pomysł zwalczenia nierówności płac między płciami. Jawność wynagrodzeń wiąże się z nowymi przepisami unijnymi. Średnia różnica zarobków między kobietą, a mężczyzną w krajach UE na tym samym stanowisku wynosi 12,7 %, mimo poprzednich dyrektyw Parlamentu Europejskiego. Nowe przepisy mają wejść w życie również w Polsce. Jakie korzyści niesie za sobą jawność wynagrodzeń?

Czy luka płacowa w Polsce istnieje?

Pod koniec marca 2023 roku Parlament Europejski przegłosował dyrektywę związaną z jawnością wynagrodzeń. Kraje Unii będą zobowiązane do załatania luki finansowej, czyli zapewnienia równości wynagrodzenia obu płciom odpowiedzialnym za tą samą funkcję i rolę w pracy. Mimo zawarcia tej kwestii w traktacie rzymskim z 1957 roku, zasada "równa płaca za równą pracę" nie jest już tak jednoznaczna w XXI wieku. Na podstawie danych z 2021 roku obserwuje się, że istnieją kraje, gdzie różnica w wynagrodzeniach przekracza 20%, jak ma to miejsce w Estonii. Polska plasuje się dość wysoko, jeśli chodzi o niską lukę płacową – wynosi ona 4,5%. Dyskryminacja płacowa wciąż występuje. Powodem tego, między innymi, jest brak jawności płac. W związku z tym parlamentarzyści walczą o ujawnienie wysokości wynagrodzeń.

Jak zmiany ułatwią rekrutację?

Wchodzące dyrektywy będą dotyczyły także rekrutacji. Nakładają one obowiązek podania informacji o początkowym poziomie wynagrodzenia lub jego przedziale na danym stanowisku. Nie jest to konieczne w ogłoszeniu o pracę, lecz niezbędne przed rozmową kwalifikacyjną. „Widełki zarobkowe” pomogą w dobraniu odpowiedniej oferty pod siebie, jak również wyeliminują obniżanie wynagrodzenia kobietom. Wspomoże to zarówno osoby młode w poszukiwaniu pracy, które nie są świadome w danym etapie swojego życia czego mogą żądać od pracodawcy.

Korzyści dla pracownika

Na nowym prawie unijnym zyskają również pracownicy posiadający zatrudnienie. Będą mogły wystąpić o informację dotyczącą ich indywidualnych wynagrodzeń i średnich wynagrodzeń (z podziałem na płeć) w odniesieniu do pracowników, którzy wykonują tę samą pracę bądź inną, ale o zbliżonej wartości. Dodatkowo będą mogli pobierać raporty dotyczące płac w firmie. Dzięki temu pracobiorca będzie mógł wnieść roszczenia związane z różnicą płac i starać się o odszkodowanie w związku z tym. Zmniejszy to ilość ofiar dyskryminacji płacowej.

Nowe obowiązki pracodawcy

Według dyrektywy o jawności wynagrodzeń pracodawca będzie musiał stworzyć obiektywne i neutralne kryteria pod względem płci, na podstawie których będzie wyznaczał przejrzyste i rzeczowe struktury płacowe. Umiejętności, odpowiedzialność, zakres obowiązków, wykształcenie, jak i przebyte szkolenia oraz wcześniejsze doświadczenie zawodowe to między innymi zagadnienia wchodzące w ich skład. Na podstawie tego przydzielane będą równe wynagrodzenia zależne jedynie od osoby, a nie płci.

To jeszcze 3 lata

Wyrównanie poziomu wynagrodzeń obu płci jest niezwykle ważne w przypadku emerytur. Osoby zarabiające mniej będą posiadały później niższą składkę emerytalną. Wiąże się to z większym ubóstwem finansowym w przyszłości wywołanym nierównością zarobków. Zgodnie z dyrektywą państwa UE są zobowiązane do wprowadzenia nowych przepisów prawnych związanych z wykluczeniem zarobkowym do 7 czerwca 2026 roku. Zatem na jawność płac trzeba jeszcze trochę poczekać.